Let's say that it would take you ten minutes to solve this puzzle. How long would it take if you received constant electric shocks to your hands? Longer, right? Because the pain would distract you from the task. Well, maybe not; it depends on how you handle pain. Some people are distracted by pain. It takes them longer to complete a task, and they do it less well. Other people use tasks to distract themselves from pain, and those people actually do the task faster and better when they're in pain than when they're not. Some people can just send their mind wandering to distract themselves from pain. How can different people be subjected to the exact same painful stimulus and yet experience the pain so differently? And why does this matter? First of all, what is pain? Pain is an unpleasant sensory and emotional experience, associated with actual or potential tissue damage. Pain is something we experience, so it's best measured by what you say it is. Pain has an intensity; you can describe it on a scale from zero, no pain, to ten, the most pain imaginable. But pain also has a character, like sharp, dull, burning, or aching. What exactly creates these perceptions of pain? Well, when you get hurt, special tissue damage-sensing nerve cells, called nociceptors, fire and send signals to the spinal cord and then up to the brain. Processing work gets done by cells called neurons and glia. This is your Grey matter. And brain superhighways carry information as electrical impulses from one area to another. This is your white matter. The superhighway that carries pain information from the spinal cord to the brain is our sensing pathway that ends in the cortex, a part of the brain that decides what to do with the pain signal. Another system of interconnected brain cells called the salience network decides what to pay attention to. Since pain can have serious consequences, the pain signal immediately activates the salience network. Now, you're paying attention. The brain also responds to the pain and has to cope with these pain signals. So, motor pathways are activated to take your hand off a hot stove, for example. But modulation networks are also activated that deliver endorphins and enkephalins, chemicals released when you're in pain or during extreme exercise, creating the runner's high. These chemical systems help regulate and reduce pain. All these networks and pathways work together to create your pain experience, to prevent further tissue damage, and help you to cope with pain. This system is similar for everyone, but the sensitivity and efficacy of these brain circuits determines how much you feel and cope with pain. This is why some people have greater pain than others and why some develop chronic pain that does not respond to treatment, while others respond well. Variability in pain sensitivities is not so different than all kinds of variability in responses to other stimuli. Like how some people love roller coasters, but other people suffer from terrible motion sickness. Why does it matter that there is variability in our pain brain circuits? Well, there are many treatments for pain, targeting different systems. For mild pain, non-prescription medications can act on cells where the pain signals start. Other stronger pain medicines and anesthetics work by reducing the activity in pain-sensing circuits or boosting our coping system, or endorphins. Some people can cope with pain using methods that involve distraction, relaxation, meditation, yoga, or strategies that can be taught, like cognitive behavioral therapy. For some people who suffer from severe chronic pain, that is pain that doesn't go away months after their injury should have healed, none of the regular treatments work. Traditionally, medical science has been about testing treatments on large groups to determine what would help a majority of patients. But this has usually left out some who didn't benefit from the treatment or experienced side effects. Now, new treatments that directly stimulate or block certain pain-sensing attention or modulation networks are being developed, along with ways to tailor them to individual patients, using tools like magnetic resonance imaging to map brain pathways. Figuring out how your brain responds to pain is the key to finding the best treatment for you. That's true personalized medicine.
ဒီပဟေဠိကို ဖြေရှင်းဖို့ ဆယ်မိနစ်ကြာမယ်လို့ ဆိုရအောင်။ သင့်လက်ထဲမှာ ဓာတ်လိုက်တာတွေ အဆက်မပြတ် ရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လောက်ကြာမလဲ။ ပိုကြာတယ်၊ မဟုတ်လား။ နာကျင်မှုက သင့်ကို အလုပ်ကနေ အာရုံပျက်စေလို့ပါ။ ဖြစ်ချင်မှဖြစ်မှာပေါ့။ ဒါက နာကျင်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ပုံအပေါ် မူတည်တယ်။ တချို့က နာကျင်မှုကြောင့် အာရုံပျက်တယ်။ သူတို့ဟာ အလုပ်တစ်ခု ပြီးဖို့ ပိုကြာပြီး ဒါကို သိပ်ကောင်းကောင်း မလုပ်ကြဘူး။ အခြားသူတွေက နာကျင်မှုနေ အာရုံပြောင်းဖို့ အလုပ်တွေကို အသုံးပြုကြပြီး ဒီလူတွေဟာ မနာကျင်နေတာထက် နာကျင်နေချိန်မှာ၊ အလုပ်ကို တကယ့် ပိုမြန်မြန် ပိုကောင်းကောင်း လုပ်တယ်။ တချို့က နာကျင်မှုကနေ အာရုံပြောင်းဖို့ သူတို့ရဲ့စိတ်ကို ပျံ့လွင့်အောင်လုပ်နိုင်တယ်၊ လူအမျိုးမျိုးဟာ တစ်ထပ်တည်း တူညီတဲ့ နာကျင်စေတဲ့ လှုံ့ဆော်မှုကို ခံရပေမဲ့၊ ဘာလို့ နာကျင်မှုကို ခြားနားစွာ တွေ့ကြုံခံစားနိုင်တာလဲ။ ဒါက ဘာကြောင့် အရေးပါတာလဲ။ ပထမဆုံး၊ နာကျင်မှုဆိုတာ ဘာလဲ။ နာကျင်မှုက တကယ့် ဒါမှမဟုတ် ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိတဲ့ တစ်ရှူးပျက်စီးမှုနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ မနှစ်မြို့ဖွယ် အာရုံခံစားမှု နဲ့ စိတ်ခံစားမှု အတွေ့အကြုံတစ်ခုပါ။ နာကျင်မှုက တွေ့ကြုံတွေ့ရတာဆိုတော့ ဒါက ဘာဆိုတာလို့ သင်ပြောတာာနဲ့ အကောင်းဆုံး တိုင်းတာတာပါ။ နာကျင်မှုမှာ ပြင်းအားတစ်ခုရှိတယ်။ ဒါကို ၀ နာကျင်မှုမရှိတာကနေ ၁၀၊ စိတ်ကူးလို့ရတဲ့ အနာကျင်ဆုံးအထိ အတိုင်းအတာနဲ့ ဖော်ပြနိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ နာကျင်မှူမှာ စူးရှတာ၊ ထုံတာ၊ လောင်တာ၊ ကိုက်တာလို ဝိသေသလက္ခဏာတစ်ခုလည်းရှိတယ်။ နာကျင်မှု ဒီအမြင်တွေကို ဘာက အတိအကျ ဖန်တီးတာလဲ။ အနာတရဖြစ်တဲ့အခါ၊ nociceptors လို့ခေါ်တဲ့ အထူး တစ်ရှူး ပျက်စီးမှု- အာရုံခံ အာရုံကြောဆဲလ်တွေ၊ နိုးကြွပြီး အချက်ပြမှုတွေကို ကျောရိုး နဗ်ကြောဆီ၊ နောက်တော့ ဦးနှောက်ဆီ ပို့ပေးတယ်။ စီမံရေး အလုပ်ကို နျူရွန်းတွေနဲ့ ဂလီယာလို့ ခေါ်တဲ့ ဆဲလ်တွေက ပြီးမြောက်စေတယ်။ ဒါက သင့်ရဲ့ မီးခိုးရောင် ဒြပ်ပါ။ ဦးနှောက် အမြန်လမ်းမတွေက လျှပ်စစ် လှုံ့ဆော် မှုတွေအဖြစ် အချက်အလက်တွေကို တစ်နေရာကနေ နောက်တစ်နေရာကို သယ်ဆောင်သွားတယ်။ ဒါက သင်ရဲ့ အဖြူရောင် ဒြပ်ပါ။ ကျောရိုးနဗ်ကြောမှ ဦးနှောက်ဆီ နာကျင်မှု အချက်အလက်ကို သယ်ဆောင်တဲ့ အမြန်လမ်းမက နာကျင်မှု အချက်ပြမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာကို ဆုံးဖြစ်တဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့အပိုင်း၊ အပြင်လွှာမှာ အဆုံးသတ်တဲ့ အာရုံခံ လမ်းကြောင်းပါ။ salience network လို့ခေါ်တဲ့ ဆက်သွယ်နေတဲ့ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေရဲ့ နောက်စနစ်တစ်ခုက ဘာကို အာရုံစိုက်ရမယ်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်တယ်။ နာကျင်မှုက ပြင်းထန်တဲ့ အကျိုးဆက်တွေ ရှိနိုင်တော့ နာကျင်မှု အချက်ပြမှုက ချက်ချင်းပဲ salience network ကို လှုံ့ဆော်ပေးတယ်။ အခု သင်ဟာ အာရုံစိုက်နေတာပါ။ ဦးနှောက်က နာကျင်မှုကိုလည်း တုံ့ပြန်ပြီး ဒီနာကျင်မှုအချက်ပြတွေကို ကိုင်တွယ်ဖို့လိုတယ်။ ဒီတော့၊ ဥပမာ၊ ပူပြင်းတဲ့ မီးဖိုထဲကနေ လက်ရုပ်ဖို့ ပိရမစ် လမ်းကြောင်းတွေကို လှုံ့ဆော်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သင်ဟာ နာကျင်နေတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်နေချိန်မှာ ထုတ်ပေးတဲ့၊ အပြေးသမားရဲ့ မြင့်မားမှုကို ဖန်တီးတဲ့ အင်နိုဖင်းနဲ့ အန်ကီဖလင်တွေ ပေးပို့တဲ့ ချိန်ညှိရေး ကွန်ရက်တွေကိုလည်းလှုံ့ဆော်တယ်။ ဒီဓာတုစနစ်တွေက နာကျင်မှုကို ထိန်းညှိပေးပြီး လျော့နည်းစေတယ်။ ဒီကွန်ရက်တွေနဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ အားလုံးက နာကျင်မှု အတွေ့အကြုံကို ဖန်တီးဖို့၊ နောက်ထပ် တစ်ရှူးပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ဖို့နဲ့ နာကျင်မှုကို ကိုင်တွယ်ဖို့ အတူ လုပ်တယ်။ ဒီစနစ်က လူတိုင်းအတွက် တူညီပေမဲ့၊ ဒီဦးနှောက် ပတ်လမ်းတွေရဲ့ အာရုံခံနိုင်မှုနဲ့ ထိရောက်မှုက နာကျင်မှုကို ဘယ်လောက် ခံစားရပြီး ကိုင်တွယ်တာကို ဆုံးဖြတ်ပေးတာပါ။ ဒါကြောင့် လူတချို့က တခြားသူတွေထက် နာကျင်မှုပိုများပြီး တချို့ကတော့ ကုသမှုကို မတုံ့ပြန်တဲ့ နာတာရှည် နာကျင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပေမဲ့ တခြားသူတွေက ကောင်းကောင်း တုံ့ပြန်တာပါ။ နာကျင်မှု အာရုံခံစားမှု ပြောင်းလဲတတ်မှုက အခြားလှုံ့ဆော်မှုတွေကို တုံ့ပြန်ရာမှာ ပြောင်းလဲတတ်မှု အမျိုးမျိုးနဲ့ သိမကွဲပြားဘူး။ လူတချို့က ရိုလာ ကိုစတာတွေကို ကြိုက်သလိုပဲ၊ တခြားသူတွေကတော့ ဆိုးဝါးတဲ့ ရွေ့လျားမူးဝေမှုကို ခံစားရတယ်။ နာကျင်မှု ဦးနှောက် ပတ်လမ်းတွေထဲက ပြောင်းလဲမှုက ဘာကြောင့် အရေးပါတာလဲ။ စနစ်အမျိုးမျိုးကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ နာကျင်မှု အတွက် ကုသမှုတွေ အများကြီးပါ။ မပြင်းတဲ့ နာကျင်မှုအတွက် ဆေးညွှန်းမပါတဲ့ ဆေးဝါးတွေက နာကျင်အချက်ပြမှု စတဲ့ ဆဲလ်တွေအပေါ် သက်ရောက်နိုင်တယ်။ ပိုပြင်းတဲ့ နာကျင်မှု ဆေးဝါးတွေနဲ့ မေ့ဆေးတွေက နာကျင်မှု ခံစားရတဲ့ ပတ်လမ်းတွေထဲက လှုပ်ရှားမှုကို လျော့နည်းစေရင်း၊ ဒါမှမဟုတ် ဖြေရှင်းရေးစနစ် (သို့) အင်ဒိုဖင်းတွေကို မြှင့်ရင်း လုပ်ဆောင်တယ်။ တချို့က အာရုံပြောင်းတာ၊ အပန်းဖြေတာ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း၊ ယောဂ ဒါမှမဟုတ် သိမှတ်မှုဆိုင်ရာ အပြုအမူ ကုထုံးလို သင်ကြားပေးလို့ရတဲ့ ဗျူဟာတွေ ပါဝင်တဲ့ နည်းစနစ်တွေကို အသုံးပြုရင်း နာကျင်မှုကို ဖြေရှင်းနိုင်ကြတယ်။ ပြင်းထန်တဲ့ နာတာရှည် နာကျင်မှုကို ခံစားရတဲ့ လူတချို့အတွက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ပျောက်သွားပြီးနောက် ဒီနာကျင်မှုက လအတန်ကြာ မပျောက်သွားဘူး၊ ပုံမှန် ကုသမှုတစ်ခုကမှ အလုပ်မဖြစ်ဘူး။ အစဉ်အလာအရ၊ ဆေးသိပ္ပံပညာက လူနာအများစုကို ဘာက ကူညီမယ်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ အုပ်စု ကြီးတွေအပေါ် ကုသမှုတွေ စမ်းသပ်တာနဲ့ပတ်သက်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒါက ကုသမှု အကျိုးတွေ ဒါမှမဟုတ် ကြုံရတဲ့ ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးတွေကို မခံရတဲ့ လူတချို့ကို ချန်ထားလေ့ရှိတယ်။ အခု လူနာ တစ်ဦးချင်းစီနဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်ဖို့ နည်းလမ်းတွေနဲ့အတူ၊ နာကျင်ခံစားမှု အာရုံစိုက်မှု ဒါမှမဟုတ် ချိန်ညှိရေး ကွန်ရက်တချို့ကို တိုက်ရိုက် လှုံ့ဆော် ဒါမှမဟုတ်တားဆီးတဲ့ ကုသမှုအသစ်တွေကို တီထွင်နေတယ်၊ ဦးနှောက်လမ်းကြောင်းတွေကို မြေပုံဆွဲဖို့ MRI လို ကိရိယာတွေ သုံးရင်းပါ။ နာကျင်မှုကို ဦးနှောက်က တုံ့ပြန်ပုံကို အဖြေရှာတာက သင့်အတွက် အကောင်းဆုံး ကုသမှုကို ရှာတွေ့ဖို့ သော့ချက်ပါ။ ဒါက စစ်မှန်တဲ့ တစ်ကိုယ်ရေသုံး ဆေးဝါးပါ။